Hoxe, o mundo enteiro recibiu con fondo pesar a noticia do falecemento do Papa Francisco. O pontífice, que tivo un papado cheo de feitos trascendentais, faleceu aos 88 anos despois de guiar a Igrexa Católica durante máis dunha década cun enfoque pastoral sen igual. O seu legado está marcado pola súa cercanía co pobo, a súa loita incansable pola xustiza social, a súa firme postura a favor dos inmigrantes e a súa visión progresista cara aos dereitos humanos, especialmente os das minorías.
Un Papa cercano ao pobo
O Papa Francisco asumiu o papado o 13 de marzo de 2013 e, desde ese primeiro momento, a súa cercanía co pobo foi unha das súas principais características. O seu enfoque pastoral, afastado das estruturas tradicionais da Igrexa, permitiulle chegar ao corazón dos fieis de todo o mundo. Desde o seu primeiro viaxe, que o levou a Lampedusa en Italia, onde expresou a súa dor pola traxedia dos migrantes que morren no Mediterráneo, ata as súas frecuentes visitas aos barrios máis pobres do mundo, Francisco sempre foi un Papa que preferiu os xestos humildes ante as cerimonias fastuosas.
Na defensa dos migrantes e refuxiados
O Papa Francisco dedicou gran parte do seu pontificado a falar en nome dos migrantes e refuxiados. A súa famosa frase “non se pode mirar para outro lado” converteuse nun grito de guerra na súa loita polos dereitos daqueles que buscan unha vida mellor e fuxen da guerra, a pobreza e a persecución. Na súa visita a Lesbos en 2016, o Papa non só denunciou as políticas restrictivas sobre a migración, senón que tamén acolleu persoalmente varias familias refuxiadas, levando consigo a 12 sirios a Roma.
A crise migratoria foi un dos temas máis recorrentes no seu papado, e a súa postura firme contra a indiferenza ante o sufrimento dos máis vulnerables valeulle a admiración de millóns, pero tamén xerou controversia en algúns círculos políticos.
Apoio á comunidade LGTB+
Francisco tamén será recordado pola súa postura máis aberta e comprensiva cara á comunidade LGTB+. Aínda que a Igrexa Católica segue mantendo unha ensinanza tradicional sobre o matrimonio entre un home e unha muller, o Papa Francisco foi enfático no seu chamado á Igrexa para que se enfoque no amor e non no xuízo. En 2013, fixo historia ao dicir “Quen son eu para xulgar?” cando se lle preguntou sobre os homosexuais, unha declaración que foi vista como un acto de apertura cara á comunidade gay.
Na súa encíclica Fratelli Tutti, Francisco subliñou a importancia da fraternidade e a igualdade entre todos os seres humanos, independientemente da súa orientación sexual. Aínda que aínda existen tensións dentro da Igrexa sobre este tema, o seu mensaxe de amor e aceptación foi un avance importante cara a unha Igrexa máis inclusiva e menos condenatoria.
Un defensor da xustiza social
Durante o seu papado, o Papa Francisco tamén foi unha das voces máis críticas contra o sistema económico mundial e os seus efectos devastadores nos pobres. Na súa encíclica Evangelii Gaudium, falou en contra do “ídolo mercado económico” e chamou a unha revolución da tenrura, onde os dereitos dos máis pobres e excluídos sexan unha prioridade.
O seu mensaxe foi claro: a desigualdade e a avaricia son o motor dos problemas globais, e unha verdadeira revolución non só debe transformar as estruturas políticas, senón tamén as actitudes humanas cara ao outro. O seu chamado a unha “Igrexa pobre para os pobres” resonou en todo o mundo e se traduciuse en accións concretas dentro da Igrexa, como o impulso de diversas iniciativas para axudar aos máis necesitados.
Compromiso co medio ambiente
En 2015, o Papa Francisco sorprendiu ao mundo coa publicación de Laudato Si’, unha encíclica sobre o coidado do medio ambiente. Nel, fixo un chamado urxente para enfrontar o cambio climático e protexer a terra que Deus nos deu. Rechazou a explotación indiscriminada dos recursos naturais e abogou por un enfoque integral no coidado da creación, non só desde unha perspectiva ecolóxica, senón tamén desde unha perspectiva social, asegurando que os máis vulnerables non sufran as consecuencias da destrución do medio ambiente.
A loita pola paz e os dereitos humanos
A lo largo do seu pontificado, o Papa Francisco foi un defensor constante da paz e os dereitos humanos. A súa intervención no conflito de Siria, a súa visita a Cuba e a súa participación nos acordos de paz entre Colombia e as FARC son só algúns exemplos do seu papel como mediador e pacificador. O seu chamado a un mundo libre de guerras, conflitos e desigualdade valeulle eloxios, pero tamén enfrentou grandes desafíos, xa que moitos gobernos e líderes non compartían os seus puntos de vista.
Un Papa cercano aos mozos e ás mulleres
Francisco tamén impulsou unha gran apertura cara aos mozos e ás mulleres dentro da Igrexa. Convocou a tres sínodos sobre a mocidade, e o seu chamado á inclusión das mulleres nos procesos de toma de decisións dentro da Igrexa é un dos temas que marcarán o seu legado. Se ben non houbo reformas significativas no sacerdocio feminino, a súa apertura cara a unha maior participación das mulleres na vida da Igrexa deixou unha pegada en moitos sectores.
O Papa Francisco e a Igrexa do futuro
Ao longo dos anos, o Papa Francisco tratou de devolver á Igrexa a súa dimensión pastoral e humanitaria, afastándose da burocracia vaticana e enfocándose nun liderado que mira ao próximo e non a si mesma. A súa capacidade para conectar coa xente, o seu amor polos pobres e a súa valentía ao abordar cuestións sociais e políticas difíciles fixeron del unha figura única na historia moderna da Igrexa.
Hoxe, ao lembrar o seu legado, o mundo enteiro despídese dun Papa que foi profundamente humano, compassivo e comprometido cos valores do Evanxeo. O Papa Francisco non só cambiou o rumbo da Igrexa, senón que tamén deixou un mensaxe de amor e esperanza para todos, independentemente da súa raza, credo ou situación social.
A súa partida deixa un baleiro profundo, pero o seu mensaxe de esperanza, paz e xustiza seguirá vivo nos corazonhos de todos aqueles que o coñeceron e seguiron o seu exemplo.
Descanse en paz, Papa Francisco.